Inzko Bosniýa we Gersegowinanyň häzirki wagtda 2019-njy ýyldaky täze koronawirus pandemiýasynyň ortasynda durandygyny aýtdy. Giňişleýin baha bermek üçin heniz ir bolsa-da, şu wagta çenli ýurt beýleki ýurtlaryň başdan geçiren giň ýaýramalaryndan we uly ölümlerden gaça durup bildi.
Inzko Bosniýa we Gersegowina we Bosniýa Serbiýasynyň Respublika Respublika ýaly iki syýasy birligi degişli irki çäreleri görüp, döwletler bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardyklaryny bildirseler-de, ahyrsoňy üstünlik gazanmandygyny aýtdy. Epidemiýa garşy göreşmek üçin degişli utgaşdyryjy mehanizm döredilen ýaly we ykdysady täsiri ýeňilleşdirmek üçin heniz milli meýilnamany işe girizmändir.
Inzko bu krizisde halkara jemgyýetçiliginiň Bosniýa we Gersegowinadaky hökümetiň ähli derejelerine maliýe we maddy kömek berendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Bosniýa we Gersegowina häkimiýetleri şu wagta çenli Halkara Pul Gaznasyndan maliýe kömegini nädip paýlamak barada syýasy ylalaşyga gelip bilmediler. Ýurduň öňünde durýan iň uly kynçylyklaryň biri halkara maliýe we maddy kömegini dolandyrmak bilen baglanyşykly korrupsiýa töwekgelçiligini nädip azaltmakdyr.
Ol Bosniýa we Gersegowina häkimiýetleri aýyplamalary derňemeli we çözmeli bolsa-da, men halkara jemgyýetçiligine girdeji gazanmagyň öňüni almak üçin maliýe we maddy kömeginiň paýlanyşyny yzarlamak üçin halkara jemgyýetçiligi tarapyndan dolandyrylýan mehanizm döretmegi berk maslahat berýärin diýdi.
Inzko Ýewropa Komissiýasynyň ozal Bosniýa we Gersegowinanyň kämilleşdirilmeli 14 esasy ugry kesgitländigini aýtdy. Bosniýa we Gersegowinanyň ÝB-e agzalygyny ara alyp maslahatlaşmagyň çäginde, 28-nji aprelde Bosniýa we Gersegowina býurosy degişli işleri durmuşa geçirmek üçin proseduralaryň başlandygyny yglan etdi.
Inzko Bosniýa we Gersegowinada 2018-nji ýylyň oktýabr aýynda prezident saýlawlarynyň geçirilendigini aýtdy. Emma 18 aý bäri Bosniýa we Gersegowina heniz täze federal hökümeti döretmedi. Şu ýylyň oktýabr aýynda ýurtda şäher saýlawlaryny geçirmek we bu barada ertir yglan etmek meýilleşdirilýär, ýöne 2020-nji ýylyň milli býujetiniň amala aşyrylmaýandygy sebäpli, saýlawlara zerur taýýarlyk işleri yglan edilmezligi mümkin. Ol adaty býujetiň şu aýyň ahyryna çenli tassyklanjakdygyna umyt edýär.
Inzko şu ýylyň iýul aýynda Srebrenitsa genosidiniň 25 ýyllygy boljakdygyny aýtdy. Täze täç epidemiýasynyň ýatlama çäreleriniň möçberini azaltmagyna sebäp bolmagy mümkin bolsa-da, genosidiň pajygaly ýagdaýy biziň umumy ýadymyzda henizem saklanýar. Ol öňki Ýugoslawiýa boýunça Halkara Tribunalynyň hökümine görä, 1995-nji ýylda Srebrenitsada genosidiň bolandygyny nygtady. Bu fakty hiç kim üýtgedip bilmez.
Mundan başga-da, Inzko şu ýylyň oktýabr aýynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň 1325-nji rezolýusiýasynyň kabul edilmeginiň 20 ýyllygydygyny aýtdy. Bu möhüm rezolýusiýa zenanlaryň çaknyşyklaryň öňüni almakda we olary çözmekde, parahatçylygy gurmakda, parahatçylygy saklamakda, ynsanperwerlik çärelerinde we çaknyşyklardan soňky dikeltmekde tutýan ornuny tassyklaýar. Şu ýylyň noýabr aýynda Deýton parahatçylyk ylalaşygynyň 25 ýyllygy hem bellenildi.
1995-nji ýylyň iýul aýynyň ortalarynda Srebrenitsa gyrgynçylygynda 7000-den gowrak musulman erkek we oglan köpçülikleýin öldürildi, bu bolsa Ikinji Jahan urşundan bäri Ýewropada bolan iň agyr wagşylyk boldy. Şol ýyl Bosniýa raýat urşunda söweşen serb, horwat we musulman bosniýa horwatlary ABŞ-nyň araçylygynda Ogaýo ştatynyň Deýton şäherinde parahatçylyk ylalaşygyna gol çekdiler we üç ýyl sekiz aý möhlet bilen togtadyp, 100 müňden gowrak adamyň ölümine sebäp boldy. Ganly uruş boldy. Ylalaşyk boýunça Bosniýa we Gersegowina iki syýasy birlikden, musulmanlaryň we horwatlaryň agdyklyk edýän Serbiýa Bosniýa we Gersegowina Respublikasyndan ybarat.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 25-nji iýuly